การปฐมพยาบาลน้ําร้อนลวก

แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก (Burns) เป็นบาดแผลที่เกิดจากอุบัติเหตุที่พบได้บ่อยทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ ถ้าเป็นเพียงเล็กน้อยจะมีอาการปวดแสบปวดร้อนพอทนได้ และค่อย ๆ หายไปได้เอง แต่ถ้าเป็นมาก คือ กินบริเวณกว้างและแผลมีขนาดลึก ก็มักจะมีภาวะแทรกซ้อนตามมา ทำให้ทุพพลภาพหรือเสียชีวิตได้

เครดิตฟรี

อาการแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก
อาการบาดเจ็บจะมีความรุนแรงมากน้อยเพียงใดนั้นขึ้นอยู่หลายปัจจัย เช่น ระยะเวลาที่ผิวหนังสัมผัสกับความร้อน ขนาดความกว้างของบาดแผล ตำแหน่งของบาดแผล และความลึกของบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกนั้น ๆ

ขนาดความกว้างของบาดแผล หมายถึง บริเวณพื้นที่ของบาดแผล บาดแผลที่มีขนาดใหญ่ (กินบริเวณกว้าง) จะมีอันตรายกว่าบาดแผลที่มีขนาดเล็ก อาจทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำ โปรตีน และเกลือแร่ ถึงกับเกิดภาวะช็อกได้ และอาจมีโอกาสติดเชื้อถึงขั้นเป็นโลหิตเป็นพิษและเสียชีวิตได้
การประเมินขนาดกว้างของบาดแผล โดยทั่วไปนิยมคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ผิวหนังทั่วร่างกาย ซึ่งถ้าคิดแบบคร่าว ๆ ก็ให้เทียบเอาว่า แผลขนาด 1 ฝ่ามือของผู้ป่วย เท่ากับ 1% ของผิวหนังทั่วร่างกาย เช่น ถ้าแผลมีขนาดเท่ากับ 5 ฝ่ามือ ก็คิดเป็นประมาณ 5% เป็นต้น

ตำแหน่งของบาดแผล บาดแผลที่เกิดขึ้นที่มือหรือตามข้อพับต่าง ๆ อาจทำให้ข้อนิ้วมือและข้อพับต่าง ๆ มีแผลเป็นดึงรั้ง ทำให้เหยียดออกไม่ได้ ถ้าบาดแผลเกิดขึ้นที่บริเวณใบหน้า อาจทำให้เป็นแผลเป็นและเสียโฉมได้มาก ถ้าถูกบริเวณตา อาจทำให้ตาบอดได้ หรือถ้าสูดควันไฟเข้าไปในปอดในระหว่างที่เกิดเหตุ ก็อาจทำให้เยื่อบุของทางเดินหายใจเกิดการอักเสบ กลายเป็นหลอดลมอักเสบและปอดอักเสบ ซึ่งในกรณีนี้อาจรุนแรงถึงขั้นหายใจไม่ได้และเสียชีวิตได้
ความลึกของบาดแผล หรือ ดีกรีความลึกของบาดแผล (Degree of burn wound) ผิวหนังคนเราจะมีความลึก 2 ชั้น ได้แก่ ชั้นหนังกำพร้า (Epidermis) และชั้นหนังแท้ (Dermis) เราสามารถแบ่งบาดบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกออกได้เป็น 3 ระดับ เพื่อใช้บอกถึงความรุนแรงของการบาดเจ็บ การวางแผนการรักษา และผลการรักษา ดังนี้
ระดับที่ 1 (First degree burn) หมายถึง บาดแผลที่มีการทำลายของเซลล์หนังกำพร้าชั้นผิวนอกเท่านั้น หนังกำพร้าชั้นในยังไม่ถูกทำลาย และยังสามารถเจริญขึ้นมาแทนที่ส่วนผิวนอกได้ โดยปกติจะหายได้เร็วและสนิท และไม่ทำให้เกิดแผลเป็น จึงมีโอกาสหายได้สนิท ยกเว้นในรายที่มีการติดเชื้ออักเสบ
มักเกิดจากการถูกน้ำร้อน ไอน้ำร้อนเดือด การถูกแดดเผา (อาบแดด) หรือถูกวัตถุที่ร้อนเพียงเฉียด ๆ และไม่นาน ซึ่งผิวหนังส่วนที่เป็นบาดแผลจะมีลักษณะแดงบวมเล็กน้อย และมีความรู้สึกปวดแสบปวดร้อน แต่ไม่มีตุ่มพองหรือหนังหลุดออก โดยบาดแผลระดับนี้จะไม่ทำให้เกิดการสูญเสียน้ำและโปรตีน จึงไม่ต้องคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของผิวหนังที่เกิดบาดแผล และมักจะหายได้เองโดยไม่มีอันตรายร้ายแรงและไม่ทิ้งรอยแผลเป็นเอาไว้ ยกเว้นในรายที่มีการติดเชื้อ (โดยทั่วไปจะใช้เวลารักษาประมาณ 7 วัน)

สล็อต

ระดับที่ 2 (Second degree burn) สามารถแบ่งย่อยออกเป็น 2 ชนิด ได้แก่
บาดแผลระดับที่ 2 ชนิดตื้น (Superficial partial-thickness burns) คือ บาดแผลที่มีการทำลายของหนังกำพร้าทั้งชั้นผิวนอกและชั้นในสุด และหนังแท้ส่วนที่อยู่ตื้น ๆ ใต้หนังกำพร้า แต่ยังมีเซลล์ที่สามารถเจริญขึ้นมาทดแทนส่วนที่ตายได้ จึงหายได้เร็วภายใน 2-3 สัปดาห์ และมักไม่ทำให้เกิดแผลเป็น (ยกเว้นในรายที่มีการติดเชื้อ) แต่ก็มีแนวโน้มที่จะก่อให้เกิดร่องรอยผิดปกติของผิวหนังหรืออาจมีโอกาสเกิดแผลเป็นแผลหดรั้งตามมาได้ หากได้รับการรักษาไม่ถูกต้อง โดยบาดแผลระดับนี้มักจะเกิดจากการถูกเปลวไฟ หรือถูกของเหลวลวกใส่ อาการและบาดแผลโดยรวมจะมีลักษณะแดงและพุพองเป็นตุ่มน้ำใสขนาดเล็กและใหญ่ ผิวหนังอาจหลุดลอกออกเห็นเป็นเนื้อสีชมพูหรือสีแดง ๆ มีน้ำเหลืองซึม และผู้ป่วยจะรู้สึกปวดแสบปวดร้อนมาก เพราะเส้นประสาทบริเวณผิวหนังยังเหลืออยู่ไม่ได้ถูกทำลายไปมากนัก อาจทำให้สูญเสียน้ำ โปรตีน และเกลือแร่ และติดเชื้อได้ง่าย

บาดแผลระดับที่ 2 ชนิดลึก (Deep partial-thickness burns) คือ บาดแผลที่มีการทำลายของหนังแท้ส่วนลึก ลักษณะบาดแผลจะตรงกันข้ามกับบาดแผลระดับที่ 2 ชนิดตื้น คือ จะไม่ค่อยมีตุ่มพอง แผลเป็นสีเหลืองขาว แห้ง และไม่ค่อยปวด บาดแผลชนิดนี้มีโอกาสทำให้เกิดแผลเป็นได้แต่ไม่มาก ถ้าไม่มีการติดเชื้อซ้ำเติม โดยแผลมักจะหายได้ภายใน 3-6 สัปดาห์ ซึ่งการใช้ยาปฏิชีวนะเฉพาะที่จะช่วยทำให้แผลไม่เกิดการติดเชื้อได้

ระดับที่ 3 (Third degree burn) หมายถึง บาดแผลที่มีการทำลายของหนังกำพร้าและหนังแท้ทั้งหมด รวมทั้งต่อมเหงื่อ ขุมขน และเซลล์ประสาท และอาจกินลึกถึงชั้นกล้ามเนื้อหรือกระดูก ผู้ป่วยจึงมักไม่มีความรู้สึกเจ็บปวดที่บาดแผลเนื่องจากเส้นประสาทที่อยู่บริเวณผิวหนังแท้ถูกทำลายไปหมด
มักเกิดจากไฟไหม้ หรือถูกของร้อนนาน ๆ หรือถูกไฟฟ้าช็อต ถือเป็นบาดแผลที่ร้ายแรง เพราะอาจทำให้เกิดภาวะขาดน้ำและติดเชื้อรุนแรงได้ ผิวหนังทั้งชั้นจะหลุดลอกออกเห็นเป็นเนื้อแดง ๆ หรือแดงสลับขาว หรือเป็นเนื้อที่ไหม้เกรียม บาดแผลระดับนี้จะไม่หายเอง แผลมักจะหายยากและเป็นแผลเป็น บางรายจะพบแผลเป็นที่มีลักษณะนูนมาก (Hypertrophic scar or keloid) นอกจากนี้ยังมีโอกาสเกิดแผลหดรั้งทำให้ข้อยึดติดตามมาสูงมาก ถ้าได้รับการรักษาไม่ถูกต้อง

สล็อตออนไลน์

การปฐมพยาบาลแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกเบื้องต้น
เมื่อพบผู้ที่มีบาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก ควรรีบช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน (ทันที) ดังนี้

บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกระดับที่ 1
ให้ล้างทำความสะอาดแผลด้วยน้ำสะอาดอุณหภูมิปกติ หรือเปิดน้ำให้ไหลผ่าน หรือแช่อวัยวะส่วนที่เป็นแผลลงในน้ำสะอาดประมาณ 15-20 นาที หรือจนกว่าอาการปวดแสบปวดร้อนจะลดลง (อาจใช้สบู่อ่อน ๆ ชะล้างสิ่งสกปรกออกไปก่อนและล้างด้วยน้ำสะอาด) โดยน้ำที่ใช้แช่ควรเป็นน้ำธรรมดาจากก๊อกน้ำ ไม่ควรใช้น้ำเย็นจัด น้ำจากตู้เย็น หรือน้ำแข็ง เพราะอาจทำให้บาดแผลลึกมากขึ้นได้
ไม่ควรใส่ตัวยา ครีม หรือสารใด ๆ ทาหรือชโลมลงบนบาดแผล ถ้ายังไม่แน่ใจในสรรพคุณที่ถูกต้องของยาชนิดนั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้น้ำปลา กะปิ ปลาร้า เครื่องปรุง ยาสีฟัน และยาหม่องทา เพราะสิ่งเหล่านี้จะทำให้เกิดอาการระคายเคืองต่อบาดแผล เพิ่มโอกาสการติดเชื้อ และทำให้รักษาได้ยากขึ้น
ให้ปิดแผลด้วยผ้าก๊อซหรือผ้าแห้งสะอาด
ถ้ายังมีอาการปวดแสบปวดร้อน ผิวหนังมีรอยถลอก มีตุ่มพองใส หรือมีสีของผิวหนังเปลี่ยนไป ควรรีบไปพบแพทย์

slot

บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกระดับที่ 2
ให้ล้างแผลหรือแช่แผลด้วยน้ำสะอาดอุณหภูมิปกติด้วยวิธีดังที่กล่าวมา ใช้ผ้าสะอาดซับให้แห้ง ทาด้วยยา (ถ้ามี) แล้วใช้ผ้าก๊อซหรือผ้าแห้งสะอาดปิดแผลไว้
แผลที่เป็นตุ่มน้ำใส ไม่ควรเอาเข็มไปเจาะเพื่อระบายเอาน้ำออก เพราะเข็มที่ใช้อาจไม่สะอาด ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยติดเชื้อบาดทะยักหรือเกิดแผลอักเสบได้
ถ้าบาดแผลเกิดมีขนาดกว้าง เช่น ประมาณ 10-15% (10-15 ฝ่ามือ) ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยเกิดภาวะช็อกได้อย่างรวดเร็ว หรือเกิดบาดแผลที่บริเวณใบหน้า (รวมทั้งปากและจมูก) ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยหายใจได้ลำบาก หรือเกิดบาดแผลที่ตา หู มือ เท้า หรืออวัยวะสืบพันธุ์ ซึ่งอาจทำให้ผู้ป่วยเกิดเป็นแผลเป็นได้ง่าย ควรรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที และในขณะที่รอส่งโรงพยาบาล อาจช่วยเหลือผู้ป่วยในเบื้องต้นด้วยการ
เปลื้องเสื้อผ้าของผู้ป่วยออกจากบริเวณที่ถูกไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก ถ้าถอดออกลำบากให้ตัดออกเป็นชิ้น ๆ แต่ถ้าเสื้อผ้าติดกับบาดแผลแน่นอย่าดึงออก เพราะจะทำให้ผิวหนังหลุดลอกออกมาเป็นแผลและทำให้ผู้ป่วยเจ็บมากขึ้น แต่ควรใช้ผ้าสะอาดคลุมไว้
ถ้ามีกำไลหรือแหวนก็ควรถอดออกให้หมด เพราะหากปล่อยไว้ นิ้วหรือข้อมืออาจบวมทำให้ถอดออกได้ยาก
ให้ยกส่วนที่มีบาดแผลไว้ให้สูงกว่าระดับหัวใจ
ถ้ามีอาการคล้ายจะเป็นลม ควรให้ผู้ป่วยนอนยกเท้าขึ้นสูงเล็กน้อย
ควรใช้ผ้าสะอาดบาง ๆ คลุมร่างกายของผู้ป่วยเอาไว้ เพื่อช่วยรักษาอุณหภูมิของร่างกายให้คงที่ (ในกรณีที่ผิวหนังเสียหน้าที่ อุณหภูมิร่างกายจะลดลง ซึ่งผิวหนังจะเกิดภาวะหนาวสั่นได้)
ถ้าผู้ป่วยกระหายน้ำ หรือต้องใช้เวลาในการเดินทางไปถึงโรงพยาบาลมากกว่า 2 ชั่วโมง ควรให้ผู้ป่วยดื่มสารละลายน้ำตาลเกลือแร่ หรืออาจให้กินน้ำส้มคั้นก็ได้ โดยควรให้ดื่มครั้งละ 1/4-1/2 แก้ว ทุก ๆ 15 นาที
ให้ผู้ป่วยรับประทานยาพาราเซตามอล (Paracetamol) 1-2 เม็ด เพื่อช่วยระงับอาการปวด และอาจให้รับประทานยาไดอะซีแพม (Diazepam) ในขนาด 5 มิลลิกรัม 1/2-1 เม็ด
บาดแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวกระดับที่ 3
เนื่องจากเป็นบาดแผลที่มีขนาดลึก ซึ่งอาจทำให้มีอันตรายร้ายแรงได้ จึงควรรีบนำส่งผู้ป่วยไปรักษาที่โรงพยาบาลโดยเร็วทุกราย โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าบาดแผลในเด็กที่มีขนาดมากกว่า 10% หรือบาดแผลในผู้ใหญ่ที่มีขนาด 15% และก่อนนำส่งโรงพยาบาล อาจปฐมพยาบาลผู้ป่วยในเบื้องต้นไปด้วยเช่นเดียวกับบาดแผลระดับที่ 1 และ 2 ดังกล่าว

การปฐมพยาบาลน้ําร้อนลวก

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll to top